Jump to Navigation

Stamcelmobilisatie dmv G-CSF bij patiënten met ischemische hartziekte

Auteur: R. Mous, C. Huisman

Doel

Besluitvorming ten aanzien van toediening G-CSF voor stamcelmobilisatie bij patiënten met ischemische hartziekte

Achtergrond

Regelmatig doet zich de vraag voor of patiënten die bekend zijn met een ischemische hartziekte, stamcellen kunnen mobiliseren dmv G-CSF.
Onder bepaalde omstandigheden bestaat er een relatie tussen toediening van G-CSF en een verhoogd risico op een acuut coronair syndroom. Dit is vooral bekend geworden uit studies waarin patiënten met uitbehandeld ischemisch hartlijden zijn behandeld met G(M)-CSF al dan niet in combinatie met stamcel-reïnfusie met de gedachte dat dit een positief effect heeft op het herstel van ischemisch hartlijden en op collateraalvorming. Uit deze studies blijkt dat deze patiënten een verhoogd risico op een ischemisch cardiaal event hebben ten opzichte van placebo-behandelde patiënten na behandeling met G-CSF (nog sterker verhoogd risico bij behandeling met GM-CSF). Dit in tegenstelling tot patiënten die werden behandeld met G-CSF kort na een acuut myocardinfarct; bij hen werd geen verhoogd risico op ischemische cardiale events gezien.

Uit retrospectief onderzoek bij patiënten met een hematologische maligniteit blijkt dat patiënten met een voorgeschiedenis van coronarialijden geen verhoogd risico hebben op een myocardinfarct in het traject van een stamceltransplantatie. Als kanttekening geldt dat deze patiënten geselecteerd zijn op basis van beperkte comorbiditeit (patiënten met actief ischemisch hartlijden zijn waarschijnlijk niet in dit onderzoek vertegenwoordigd). Daarnaast zijn alleen patiënten die uiteindelijk zijn getransplanteerd in deze studie beschreven; er is dus geen informatie over patiënten die tijdens mobilisatie uitgevallen zijn in verband met een myocardinfarct.

Uit onderzoek waarbij aan gezonde proefpersonen G-CSF werd toegediend, traden geen cardiale complicaties op. Het lijkt dan ook veilig te veronderstellen dat patiënten zonder gedocumenteerd ischemisch hartlijden geen verhoogd risico hebben op een myocardinfarct door G-CSF toediening.

Conclusie en beleid

Op basis van de beperkte literatuur kan geen eenduidige uitspraak gedaan worden. Derhalve kan bij patiënten met (een voorgeschiedenis van) ischemisch hartlijden niet uitgesloten worden dat G-CSF toediening een verhoogd risico op een myocardinfarct geeft. Er dient in voorkomende gevallen in samenspraak met de cardioloog een individuele risico-inschatting gemaakt te worden (belang van de stamceltransplantatie afwegen tegen het geschat risico op een ischemisch cardiaal event).

 

Literatuur:

 

Bijbehorende documenten 

Geen

Bijlagen

Geen

 

JHM-SGI-117 versie 1
Geldig 11 juli 2013

Onder beheer van afdeling: 
Hematologen